ميلياردها ستاره تشكيل مىشود . و راه شيرى نام كهكشانى است كه زمين در آن قرار دارد و تعداد ستاره‌هاى موجود در آن ، بيش از صد ميليارد ستاره است كه برخى از آنها بيش از سيصد هزار برابر بزرگتر از زمين هستند . « 1 » طرفداران بحث‌هاى كلامى با استناد به عبارت امام عليه السّلام ، فضا را مخلوق دانسته‌اند و ديگران در رد آن ، فضا را عدم محض شمرده و انشاء و آفرينش را در مورد عدم محقق نداسته‌اند . به هر حال سودى از اين درگيرىهاى كلامى حاصل نمىشود و تنها اشاره به اين نكته لازم است كه خداوند سبحان ، فضا را پهنه و عرصه‌اى براى موجود نخستين قرار داد . ( فأجرى فيها ماء متلاطما تيّاره ، متراكما زخّاره ) بازگشت ضمير در « فيها » به اجواء و ارجاء و سكائك است . دو واژه « متلاطما » و « متراكما » كنايه از فراوانى آب و امتداد و ارتفاع آن بوده و حاكى از آن است كه آب ، نخستين مخلوق خداوند است و خداى متعال آن را در فضا و بر روى تندبادى سهمگين و بسيار توفنده آفريد . ( حمله على متن الريح العاصفة و الزّعزع القاصفة ) ضمير مفعولى در واژه « حمله » به آب باز مىگردد و « عاصفه » به معناى باد تند وزنده و « زعزع » به معناى جنباندن و تكان دادن است . ( فأمرها بردّها ، و سلّطها على شدّه ، و قرنها إلى حدّه ) ضمير مفعولى در سه فعل « امرها ، سلطها ، قرنها » به باد و ضماير در « ردّه ، شدّه و حدّه » به آب برمىگردد . عبارت « قرنها الى حده » به اين معنا است كه خداوند سبحان آب و باد را از جهت مساحت و طول و عرض به يك اندازه قرار داد و پس از

--> ( 1 ) . القرآن و اعجازه العلمى ، اسماعيل ابراهيم : 60 .